SLAPP αγωγή κατά των Reporters United και της Εφημερίδας των Συντακτών για το σκάνδαλο των υποκλοπών

SLAPP αγωγή κατά των Reporters United και της Εφημερίδας των Συντακτών για το σκάνδαλο των υποκλοπών

Περιγραφή: SLAPP αγωγή κατά των Reporters United και της Εφημερίδας των Συντακτών για το σκάνδαλο των υποκλοπών (2022–2024)

Στις 5 Αυγούστου 2022, ο πρώην Γενικός Γραμματέας του Πρωθυπουργού Γρηγόρης Δημητριάδης κατέθεσε αγωγή δυσφήμισης κατά των δημοσιογράφων Νικόλα Λεοντόπουλου και Θοδωρή Χονδρογιάννου του Reporters United, της Εφημερίδας των Συντακτών (Εφ.Συν.) και του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη, ζητώντας συνολική αποζημίωση εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ και την απόσυρση δημοσιευμάτων που αφορούσαν το σκάνδαλο των παράνομων παρακολουθήσεων με το λογισμικό Predator.

Η αγωγή κατατέθηκε λίγες ημέρες μετά την παραίτηση του κ. Δημητριάδη, η οποία συνδέθηκε με τις αποκαλύψεις για το σκάνδαλο των υποκλοπών. Σύμφωνα με διεθνείς οργανώσεις για την ελευθερία του Τύπου, η συγκεκριμένη νομική ενέργεια έφερε όλα τα χαρακτηριστικά μιας SLAPP (Strategic Lawsuit Against Public Participation), δηλαδή μιας καταχρηστικής αγωγής που δεν αποσκοπεί πρωτίστως στην αποκατάσταση κάποιας πραγματικής βλάβης, αλλά στην οικονομική και ψυχολογική εξουθένωση των δημοσιογράφων και στον εκφοβισμό όσων ερευνούν ζητήματα δημοσίου ενδιαφέροντος.

Στις 25 Ιανουαρίου 2024, η υπόθεση εκδικάστηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, με την παρουσία πλήθους εκπροσώπων ελληνικών και διεθνών οργανώσεων υπεράσπισης της ελευθερίας του Τύπου. Πριν από την εκδίκαση, περισσότερες από 25 διεθνείς οργανώσεις, μεταξύ των οποίων οι Committee to Protect Journalists (CPJ), International Press Institute (IPI), European Centre for Press and Media Freedom (ECPMF) και Reporters Without Borders (RSF), ζήτησαν δημόσια την απόσυρση της αγωγής, χαρακτηρίζοντάς την ως μια προσπάθεια φίμωσης της ερευνητικής δημοσιογραφίας.

Η υπόθεση αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα και ανέδειξε την ανάγκη άμεσης εφαρμογής της ευρωπαϊκής anti-SLAPP Οδηγίας, η οποία προβλέπει μηχανισμούς προστασίας δημοσιογράφων, ερευνητών και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από καταχρηστικές αγωγές. Οι οργανώσεις επισήμαναν ότι όταν η δικαστική οδός χρησιμοποιείται ως εργαλείο εκφοβισμού, δημιουργείται κλίμα αυτολογοκρισίας και περιορίζεται το δικαίωμα της κοινωνίας στην ενημέρωση.

Το έργο PLATO υπογραμμίζει ότι η προστασία της ερευνητικής δημοσιογραφίας αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την εύρυθμη λειτουργία του κράτους δικαίου. Οι στρατηγικές αγωγές (SLAPPs) δεν επηρεάζουν μόνο τους δημοσιογράφους που στοχοποιούνται, αλλά και το δικαίωμα όλων των πολιτών να έχουν πρόσβαση σε ανεξάρτητη και αξιόπιστη ενημέρωση.

Πηγές

Εταίροι του έργου

Με τη συγχρηματοδότηση:

Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι απόψεις και οι γνώμες που διατυπώνονται εκφράζουν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών και δεν αντιπροσωπεύουν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Ευρωπαϊκού Εκτελεστικού Οργανισμού Εκπαίδευσης και Πολιτισμού (EACEA), του Ιδρύματος Μποδοσάκη ή του NGO SUPPORT CENTRE. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο EACEA, το Ίδρυμα Μποδοσάκη και το NGO SUPPORT CENTRE δεν μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνοι για τις εκφραζόμενες απόψεις.

Το έργο Ανοιχτές Κοινωνίες – Ανοιχτά Μικρόφωνα υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος PLATO, με φορέα υλοποίησης το ΚΕΑΝ – Κύτταρο Εναλλακτικών Αναζητήσεων Νέων και εταίρο τον ΟΕΝΕΦ – Όμιλος Ενεργών Νέων Φλώρινας. Το πρόγραμμα “Protecting democracy, human rights and the rule of law through an open civic space” (PLATO) στοχεύει στην ενίσχυση της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων και αξιών της Ε.Ε. και της ευαισθητοποίησης για αυτά μέσω της στήριξης Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών (ΟΚοιΠ) στην Ελλάδα και την Κύπρο που δραστηριοποιούνται σε αυτούς τους τομείς, καθώς και μέσω της ενίσχυσης των γνώσεων, των ικανοτήτων και της βιωσιμότητάς τους. Το PLATO συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του προγράμματος Citizens, Equality, Rights and Values (CERV), το Ίδρυμα Μποδοσάκη και το Κέντρο Στήριξης ΜΚΟ με συνολικό ποσό επιχορήγησης €3,1 εκ. Συντονιστής του PLATO είναι το Ίδρυμα Μποδοσάκη (Ελλάδα), σε σύμπραξη με το Κέντρο Στήριξης ΜΚΟ (Κύπρος).

Όλγα Γουρδομιχάλη

Project Manager