SLAPP αγωγή κατά των Reporters United και της Εφημερίδας των Συντακτών για το σκάνδαλο των υποκλοπών

Περιγραφή: SLAPP αγωγή κατά των Reporters United και της Εφημερίδας των Συντακτών για το σκάνδαλο των υποκλοπών (2022–2024)

Στις 5 Αυγούστου 2022, ο πρώην Γενικός Γραμματέας του Πρωθυπουργού Γρηγόρης Δημητριάδης κατέθεσε αγωγή δυσφήμισης κατά των δημοσιογράφων Νικόλα Λεοντόπουλου και Θοδωρή Χονδρογιάννου του Reporters United, της Εφημερίδας των Συντακτών (Εφ.Συν.) και του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη, ζητώντας συνολική αποζημίωση εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ και την απόσυρση δημοσιευμάτων που αφορούσαν το σκάνδαλο των παράνομων παρακολουθήσεων με το λογισμικό Predator.

Η αγωγή κατατέθηκε λίγες ημέρες μετά την παραίτηση του κ. Δημητριάδη, η οποία συνδέθηκε με τις αποκαλύψεις για το σκάνδαλο των υποκλοπών. Σύμφωνα με διεθνείς οργανώσεις για την ελευθερία του Τύπου, η συγκεκριμένη νομική ενέργεια έφερε όλα τα χαρακτηριστικά μιας SLAPP (Strategic Lawsuit Against Public Participation), δηλαδή μιας καταχρηστικής αγωγής που δεν αποσκοπεί πρωτίστως στην αποκατάσταση κάποιας πραγματικής βλάβης, αλλά στην οικονομική και ψυχολογική εξουθένωση των δημοσιογράφων και στον εκφοβισμό όσων ερευνούν ζητήματα δημοσίου ενδιαφέροντος.

Στις 25 Ιανουαρίου 2024, η υπόθεση εκδικάστηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, με την παρουσία πλήθους εκπροσώπων ελληνικών και διεθνών οργανώσεων υπεράσπισης της ελευθερίας του Τύπου. Πριν από την εκδίκαση, περισσότερες από 25 διεθνείς οργανώσεις, μεταξύ των οποίων οι Committee to Protect Journalists (CPJ), International Press Institute (IPI), European Centre for Press and Media Freedom (ECPMF) και Reporters Without Borders (RSF), ζήτησαν δημόσια την απόσυρση της αγωγής, χαρακτηρίζοντάς την ως μια προσπάθεια φίμωσης της ερευνητικής δημοσιογραφίας.

Η υπόθεση αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα και ανέδειξε την ανάγκη άμεσης εφαρμογής της ευρωπαϊκής anti-SLAPP Οδηγίας, η οποία προβλέπει μηχανισμούς προστασίας δημοσιογράφων, ερευνητών και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από καταχρηστικές αγωγές. Οι οργανώσεις επισήμαναν ότι όταν η δικαστική οδός χρησιμοποιείται ως εργαλείο εκφοβισμού, δημιουργείται κλίμα αυτολογοκρισίας και περιορίζεται το δικαίωμα της κοινωνίας στην ενημέρωση.

Το έργο PLATO υπογραμμίζει ότι η προστασία της ερευνητικής δημοσιογραφίας αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την εύρυθμη λειτουργία του κράτους δικαίου. Οι στρατηγικές αγωγές (SLAPPs) δεν επηρεάζουν μόνο τους δημοσιογράφους που στοχοποιούνται, αλλά και το δικαίωμα όλων των πολιτών να έχουν πρόσβαση σε ανεξάρτητη και αξιόπιστη ενημέρωση.

Εταίροι του έργου
Με τη συγχρηματοδότηση:

Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union, the European Education and Culture Executive Agency (EACEA), the Bodossaki Foundation or the NGO Support Centre. Neither the European Union nor the EACEA or the Bodossaki Foundation or the NGO Support Centre can be held responsible for them.

The Open Societies - Open Microphones project is implemented as part of the PLATO programme, with KEAN (Cell for Alternative Youth Activities) as the implementing body and OENEF (Association of Active Youths of Florina) as a partner. The programme "Protecting democracy, human rights, and the rule of law through an open civic space" (PLATO) aims to strengthen the protection of the fundamental rights and values of the EU and raise awareness by supporting Civil Society Organizations (CSOs) in Greece and Cyprus that are active in these areas, as well as by strengthening their knowledge, capacities, and sustainability. PLATO is co-funded by the European Union through the Citizens, Equality, Rights and Values (CERV) program, the Bodossaki Foundation, and the NGO Support Center, with a total grant of €3.1 million. PLATO is coordinated by the Bodossaki Foundation (Greece), in partnership with the NGO Support Center (Cyprus).

Όλγα Γουρδομιχάλη

Project Manager

Από το 2013 έως το 2022, στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας
Αθηνών συμμετείχε σε πλήθος ερευνητικών προγραμμάτων. Έχει διεθνείς
δημοσιεύσεις και έχει συμμετάσχει σε ερευνητικά συνέδρια τόσο στην Ελλάδα
όσο και στο εξωτερικό. Επί σειρά ετών, διδάσκει στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Αναπτύσσει και υλοποιεί εθελοντικά προγράμματα νέων σχετικά με την έρευνα.
Ταυτόχρονα συμμετέχει σε δράσεις προστασίας περιβάλλοντος, πυροπροστασίας
και φροντίδας αδέσποτων ζώων.


Μιλάει αγγλικά και ισπανικά.
Εντάχθηκε στο ΚΕΑΝ το 2018 και μέχρι σήμερα έχει διαχειριστεί δράσεις και έργα
σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Τον Νοέμβριο του 2022 ολοκλήρωσε το
μεταπτυχιακό πρόγραμμα Διοίκησης Επιχειρήσεων για Στελέχη του
Πανεπιστημίου Πειραιά.