Περιστατικό Λογοκρισίας – SLAPP κατά του MIIR και της «Εφημερίδας των Συντακτών»

Επιθέσεις και παρεμπόδιση δημοσιογράφων κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων

Τοποθεσία: Αθήνα | Ημερομηνία Περιστατικού: 2021–2026 | Ημερομηνία Καταγραφής: 22/04/2026

Νομικός Εκφοβισμός

Περιγραφή:

Μία ακόμη σοβαρή υπόθεση στρατηγικής αγωγής φίμωσης (SLAPP) καταγράφηκε στην Ελλάδα με στόχο το Μεσογειακό Ινστιτούτο Ερευνητικής Δημοσιογραφίας (MIIR), τους δημοσιογράφους Ιωάννα Λουλούδη και Νίκο Μορφονιό, καθώς και την εφημερίδα «Εφημερίδα των Συντακτών» (Εφ.Συν.). Η υπόθεση αφορά την αποκαλυπτική διασυνοριακή δημοσιογραφική έρευνα με τίτλο «Τα Μεσογειακά Φτερά του Υποκόσμου», η οποία δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2025 και διερευνούσε πιθανές διασυνδέσεις της αεροπορικής εταιρείας Air Mediterranean με δίκτυα διακίνησης όπλων, ναρκωτικών και μεταναστών σε περιοχές της Συρίας και της Λιβύης.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του MIIR, η αγωγή δεν στοχεύει ουσιαστικά στην αποκατάσταση κάποιας ζημίας, αλλά λειτουργεί ως μέσο πίεσης και εκφοβισμού απέναντι στη δημοσιογραφική έρευνα. Οι δημοσιογράφοι επισημαίνουν ότι πρόκειται για μία χαρακτηριστική περίπτωση SLAPP, δηλαδή μιας καταχρηστικής νομικής διαδικασίας που επιχειρεί να επιβαρύνει οικονομικά και ψυχολογικά τα Μέσα Ενημέρωσης και τους συντάκτες, με στόχο να αποθαρρύνει την ενασχόληση με ζητήματα δημοσίου συμφέροντος.

Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον δημοσιογραφικό κόσμο, καθώς θεωρείται ακόμη ένα παράδειγμα πίεσης απέναντι στην ερευνητική δημοσιογραφία στην Ελλάδα. Η ΕΣΗΕΑ και η ΠΟΕΣΥ εξέφρασαν δημόσια τη στήριξή τους προς το MIIR και την «Εφ.Συν.», υπογραμμίζοντας ότι τέτοιου είδους αγωγές πλήττουν άμεσα την ελευθερία του Τύπου και το δικαίωμα της κοινωνίας στην ενημέρωση. Παράλληλα, επανέφεραν το αίτημα για την άμεση ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής anti-SLAPP οδηγίας στο ελληνικό δίκαιο, προκειμένου να υπάρξει ουσιαστική προστασία των δημοσιογράφων και των ανεξάρτητων Μέσων από καταχρηστικές δικαστικές διώξεις.

Το έργο PLATO επισημαίνει ότι οι στρατηγικές αγωγές SLAPP αποτελούν μία σύγχρονη μορφή έμμεσης λογοκρισίας. Παρότι δεν απαγορεύουν άμεσα τη δημοσίευση πληροφοριών, δημιουργούν ένα κλίμα φόβου, οικονομικής ανασφάλειας και αυτολογοκρισίας. Όταν οι δημοσιογράφοι καλούνται να αντιμετωπίσουν υπέρογκα δικαστικά κόστη και χρονοβόρες νομικές διαδικασίες εξαιτίας ερευνών που αφορούν το δημόσιο συμφέρον, τότε απειλείται ουσιαστικά η ελευθερία της έκφρασης, η διαφάνεια και η δημοκρατική λογοδοσία.

Πηγές:

• Εφημερίδα των Συντακτών – «Μεσογειακό SLAPP κατά του MIIR και της Εφ.Συν.»
• Ανακοίνωση MIIR (Mediterranean Institute for Investigative Reporting)
• Ανακοίνωση ΕΣΗΕΑ για την αγωγή κατά του MIIR και της Εφ.Συν.
• Ανακοίνωση ΠΟΕΣΥ σχετικά με τις στρατηγικές αγωγές φίμωσης (SLAPPs)
• Ευρωπαϊκή Οδηγία Anti-SLAPP της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2024)

Εταίροι του έργου

Με τη συγχρηματοδότηση:

Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union, the European Education and Culture Executive Agency (EACEA), the Bodossaki Foundation or the NGO Support Centre. Neither the European Union nor the EACEA or the Bodossaki Foundation or the NGO Support Centre can be held responsible for them.

The Open Societies - Open Microphones project is implemented as part of the PLATO programme, with KEAN (Cell for Alternative Youth Activities) as the implementing body and OENEF (Association of Active Youths of Florina) as a partner. The programme "Protecting democracy, human rights, and the rule of law through an open civic space" (PLATO) aims to strengthen the protection of the fundamental rights and values of the EU and raise awareness by supporting Civil Society Organizations (CSOs) in Greece and Cyprus that are active in these areas, as well as by strengthening their knowledge, capacities, and sustainability. PLATO is co-funded by the European Union through the Citizens, Equality, Rights and Values (CERV) program, the Bodossaki Foundation, and the NGO Support Center, with a total grant of €3.1 million. PLATO is coordinated by the Bodossaki Foundation (Greece), in partnership with the NGO Support Center (Cyprus).

Όλγα Γουρδομιχάλη

Project Manager