Περιστατικό Λογοκρισίας – SLAPP κατά του MIIR και της «Εφημερίδας των Συντακτών»

Επιθέσεις και παρεμπόδιση δημοσιογράφων κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων

Τοποθεσία: Αθήνα | Ημερομηνία Περιστατικού: 2021–2026 | Ημερομηνία Καταγραφής: 22/04/2026

Νομικός Εκφοβισμός

Περιγραφή:

Μία ακόμη σοβαρή υπόθεση στρατηγικής αγωγής φίμωσης (SLAPP) καταγράφηκε στην Ελλάδα με στόχο το Μεσογειακό Ινστιτούτο Ερευνητικής Δημοσιογραφίας (MIIR), τους δημοσιογράφους Ιωάννα Λουλούδη και Νίκο Μορφονιό, καθώς και την εφημερίδα «Εφημερίδα των Συντακτών» (Εφ.Συν.). Η υπόθεση αφορά την αποκαλυπτική διασυνοριακή δημοσιογραφική έρευνα με τίτλο «Τα Μεσογειακά Φτερά του Υποκόσμου», η οποία δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2025 και διερευνούσε πιθανές διασυνδέσεις της αεροπορικής εταιρείας Air Mediterranean με δίκτυα διακίνησης όπλων, ναρκωτικών και μεταναστών σε περιοχές της Συρίας και της Λιβύης.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του MIIR, η αγωγή δεν στοχεύει ουσιαστικά στην αποκατάσταση κάποιας ζημίας, αλλά λειτουργεί ως μέσο πίεσης και εκφοβισμού απέναντι στη δημοσιογραφική έρευνα. Οι δημοσιογράφοι επισημαίνουν ότι πρόκειται για μία χαρακτηριστική περίπτωση SLAPP, δηλαδή μιας καταχρηστικής νομικής διαδικασίας που επιχειρεί να επιβαρύνει οικονομικά και ψυχολογικά τα Μέσα Ενημέρωσης και τους συντάκτες, με στόχο να αποθαρρύνει την ενασχόληση με ζητήματα δημοσίου συμφέροντος.

Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον δημοσιογραφικό κόσμο, καθώς θεωρείται ακόμη ένα παράδειγμα πίεσης απέναντι στην ερευνητική δημοσιογραφία στην Ελλάδα. Η ΕΣΗΕΑ και η ΠΟΕΣΥ εξέφρασαν δημόσια τη στήριξή τους προς το MIIR και την «Εφ.Συν.», υπογραμμίζοντας ότι τέτοιου είδους αγωγές πλήττουν άμεσα την ελευθερία του Τύπου και το δικαίωμα της κοινωνίας στην ενημέρωση. Παράλληλα, επανέφεραν το αίτημα για την άμεση ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής anti-SLAPP οδηγίας στο ελληνικό δίκαιο, προκειμένου να υπάρξει ουσιαστική προστασία των δημοσιογράφων και των ανεξάρτητων Μέσων από καταχρηστικές δικαστικές διώξεις.

Το έργο PLATO επισημαίνει ότι οι στρατηγικές αγωγές SLAPP αποτελούν μία σύγχρονη μορφή έμμεσης λογοκρισίας. Παρότι δεν απαγορεύουν άμεσα τη δημοσίευση πληροφοριών, δημιουργούν ένα κλίμα φόβου, οικονομικής ανασφάλειας και αυτολογοκρισίας. Όταν οι δημοσιογράφοι καλούνται να αντιμετωπίσουν υπέρογκα δικαστικά κόστη και χρονοβόρες νομικές διαδικασίες εξαιτίας ερευνών που αφορούν το δημόσιο συμφέρον, τότε απειλείται ουσιαστικά η ελευθερία της έκφρασης, η διαφάνεια και η δημοκρατική λογοδοσία.

Πηγές:

• Εφημερίδα των Συντακτών – «Μεσογειακό SLAPP κατά του MIIR και της Εφ.Συν.»
• Ανακοίνωση MIIR (Mediterranean Institute for Investigative Reporting)
• Ανακοίνωση ΕΣΗΕΑ για την αγωγή κατά του MIIR και της Εφ.Συν.
• Ανακοίνωση ΠΟΕΣΥ σχετικά με τις στρατηγικές αγωγές φίμωσης (SLAPPs)
• Ευρωπαϊκή Οδηγία Anti-SLAPP της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2024)

Εταίροι του έργου

Με τη συγχρηματοδότηση:

Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι απόψεις και οι γνώμες που διατυπώνονται εκφράζουν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών και δεν αντιπροσωπεύουν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Ευρωπαϊκού Εκτελεστικού Οργανισμού Εκπαίδευσης και Πολιτισμού (EACEA), του Ιδρύματος Μποδοσάκη ή του NGO SUPPORT CENTRE. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο EACEA, το Ίδρυμα Μποδοσάκη και το NGO SUPPORT CENTRE δεν μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνοι για τις εκφραζόμενες απόψεις.

Το έργο Ανοιχτές Κοινωνίες – Ανοιχτά Μικρόφωνα υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος PLATO, με φορέα υλοποίησης το ΚΕΑΝ – Κύτταρο Εναλλακτικών Αναζητήσεων Νέων και εταίρο τον ΟΕΝΕΦ – Όμιλος Ενεργών Νέων Φλώρινας. Το πρόγραμμα “Protecting democracy, human rights and the rule of law through an open civic space” (PLATO) στοχεύει στην ενίσχυση της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων και αξιών της Ε.Ε. και της ευαισθητοποίησης για αυτά μέσω της στήριξης Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών (ΟΚοιΠ) στην Ελλάδα και την Κύπρο που δραστηριοποιούνται σε αυτούς τους τομείς, καθώς και μέσω της ενίσχυσης των γνώσεων, των ικανοτήτων και της βιωσιμότητάς τους. Το PLATO συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του προγράμματος Citizens, Equality, Rights and Values (CERV), το Ίδρυμα Μποδοσάκη και το Κέντρο Στήριξης ΜΚΟ με συνολικό ποσό επιχορήγησης €3,1 εκ. Συντονιστής του PLATO είναι το Ίδρυμα Μποδοσάκη (Ελλάδα), σε σύμπραξη με το Κέντρο Στήριξης ΜΚΟ (Κύπρος).

Όλγα Γουρδομιχάλη

Project Manager